Makt, mål og mæle – munnleg forteljekunst før og no (1/2026)
Å fortelje er eit urmenneskeleg instinkt frå førskriftlege tider. Med eit oppsving i munnlege format, som lydforteljingar og podkastarar med trufaste lyttarskarar, kan ein hevde at den munnlege forteljinga har fått ein renessanse. I denne digitale utgåva dykker vi ned i munnleg forteljing og forteljekunst før og no. ISSN 3084-1747 (digital utg.) Utgåva er støtta av Fritt Ord.
Lygesoger frå den ovale forteljescena
Donald J. Trump konstruerer lygesoger om Grønland etter kvart som han treng dei, seier Gunnstein Akselberg i dette lydessayet, smidd etter dialogen mellom far og son i «Kongsspegelen».
Flytende fortellinger
Nordnorsk historiefortelling er et spørsmål om liv og død, skriver Kristina R. Johnsen.
Kva er det alvorlegaste augeblikket i ditt liv?
Heidi Hattestein inviterer forskjellige folk til å lese frå «Det alvorlegaste augeblikket i livet» av poeten César Vallejo – og til å dikte vidare.
Sympati for bygdedyret
En handbok for å bo på bygda, fra årets frilanser 2025 Kristina R. Johnsen.
Kystforteljingar
Finst det ein eigen forteljestil langs kysten? Og kvifor blir litteraturbåtleiar Maria Pile Svåsand blyg om ho må utbrodere framfor andre vestlendingar?
Alle bør ein gong følge ein geiteflokk i fjellet
Siri Helle fortel om å vere fylkeskommunal geitebudeie i Aurlandsfjella.
Eg har funne boka som vil vere med meg livet ut
Siri Helle om å plukka rips medan sola varmar magan utanpå og Robin Wall Kimmerer si mjuke USA-røyst varmar han frå innsida.
«Du æ djevlige å få da te»
Sande-biograf Ove Eide skriv om Jakob Sande og munnlege forteljetradisjonar.
Fortellingen om framtidens superintelligens er forførende
Anne Sigrid Refsum fra Senter for digitale fortellinger ved UiB tar for seg fortellingene knyttet til kunstig intelligens.
Sinners og munnleg forteljing som svart atlantisk kultur
Med den skarpe lyden av ein fyrstikk som vert tent, opnar skrekkfilmen Sinners som ei vestafrikansk folkeforteljing, skriv kulturantropolog Dubie Toa-Kwapong.
Barn som forteljekunstnarar
For å ta vare på barns naturlege forteljeglede må ein ha blikk for dei ulike måtane å fortelje på, meiner leseforskar Trude Hoel.
Forteljingar som røyndom og minnestruktur
Det sjølvsagte kjem først fram når det forsvinn eller endrar seg. For historikar Håvard Klyve Parr har kvardagsforteljingane byrja å skine på ein ny måte.
Makt, mål og mæle – munnleg forteljekunst før og no
Sidan før skrifta har mennesket fortalt. I dag har den munnlege forteljinga fått ein renessanse, med lydforteljinga og podkastarar som fortel, underheld, preikar og påstår, skriv redaktør Tora Hope.
Makt, endetid og forteljekunst med Hilde Sandvik
– Om vi ikkje snakkar saman, står vi att med valden, seier Nordens podkastdronning Hilde Sandvik. Lytt til intervjuet om makt, endetidsforteljingar og forteljekunst, og om tillit og tvisyn i ei skråsikker tid.